Uchwałą z 27 lutego 2026 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zaapelował do sędziów o udział w procesie wyłaniania kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa i wybór takich kandydatów, którzy będą reprezentować wszystkie rodzaje sądów i szczeble sądownictwa. Sejm podkreślił, że w sytuacji, w której uchwalone zmiany ustawowe nie weszły w życie z powodu odmowy ich podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, szczególna odpowiedzialność za przywrócenie konstytucyjnych standardów funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa spoczywa na sędziach, których aktywność będzie służyć przywróceniu konstytucyjności Krajowej Rady Sądownictwa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zapewnił, że w przypadku kształtowania składu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, wymogi konstytucyjne co do składu Krajowej Rady Sądownictwa i ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Apel ten powtórzył Marszałek Sejmu w piśmie z 7 kwietnia 2026 r., kierowanym do prezesów Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, podając listę kandydatów i miejsce zamieszczenia informacji o kandydatach.
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej stwarza niepowtarzalną szansę przywrócenia Krajowej Radzie Sądownictwa jej konstytucyjnej tożsamości poprzez usunięcie wady systemowej, wynikającej z obowiązującej ustawy z o Krajowej Radzie Sądownictwa. Wprawdzie nadal Sejm dokonywać będzie wyboru sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa, jednakże uwzględnienie opinii sędziów co do kandydatów spowoduje, że wpływ władzy ustawodawczej na skład Krajowej Rady Sądownictwa w odniesieniu do jej sędziowskiego składu będzie znikomy. Brak pozytywnej reakcji sędziów na apel Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej może być odczytany jako brak woli przywrócenia Krajowej Radzie Sądownictwa roli organu stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a tym samym brak woli realizacji prawa obywateli do sądu ustanowionego ustawą.
Z uznaniem przyjęliśmy inicjatywę prezesów sądów apelacyjnych zwołania zgromadzeń w sądach powszechnych w celu wyrażenia opinii o kandydatach do Krajowej Rady Sądownictwa. Opiniowanie poprzez głosowanie nie jest niczym niezwykłym – w taki sposób opiniowani byli przez zgromadzenia kandydaci na wolne stanowiska sędziowskie.
Uważamy, że taką samą możliwość opiniowania kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa powinni mieć również sędziowie sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 24 § 4 pkt 7 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych Zgromadzenie Ogólne sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatruje i opiniuje inne sprawy przedłożone przez prezesa wojewódzkiego sądu administracyjnego lub zgłoszone przez członków zgromadzenia ogólnego. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Zgromadzenie Ogólne rozpatruje i opiniuje inne sprawy przedłożone przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego lub zgłoszone przez członków Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie budzi wątpliwości, że wybór kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa dotyczy sędziów i sądów. Może zatem być przedmiotem obrad opiniowanie sędziowskich kandydatów do tego organu, zwłaszcza wówczas, gdy o taką opinię zwraca się do sędziów Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, kierując się (jak wskazano w uchwale Sejmu z 27 lutego 2026 r.) nadrzędną rolą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz mając na względzie konieczność pełnej realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także zasady podziału i równowagi władz, o której mowa w art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Opiniowanie dotyczyłoby wszystkich kandydatów zarejestrowanych przez Marszałka Sejmu. Każdy sędzia może zapoznać się z listą tych kandydatów, przebiegiem ich kariery zawodowej i dorobkiem orzeczniczym. Wszystkie te informacje są dostępne na stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Może zatem dokonać wyboru świadomie, zgodnie ze swoim sumieniem.
Niezrozumiała jest dla nas zatem odmowa zwołania zgromadzeń na żądanie członków tego zgromadzenia w kilku wojewódzkich sądach administracyjnych, a także niepodjęcie inicjatywy zwołania zgromadzeń ogólnych przez prezesów wojewódzkich sądów administracyjnych. Milczenie w tak ważnej sprawie może być bardziej wymowne niż opinia wyrażona przez sędziów.